Kinetik Pompalar: Yüksek debide sıvı pompalamayı sağlarlar. Pozitif deplasmanlı pompalara göre daha ekonomik, hacimsel olarak daha küçük ve basit olmaları sebebiyle kullanımının en yaygın olduğu pompalardır. Bu pompalar kullanıldıkları rotor tipine göre üçe ayrılırlar.
I. Radyal (Santrifüj) pompalar
II. Eksenel Pompalar
III. Radyal – Eksenel Arası Pompalar
Radyal (Santrifuj) Pompalar
Santrifüj pompaların vakum yapma özelliği bulunmamaktadır. Akışkan atmosferik veya diğer bir basınç ile pompanın çarkına doğru hareket ettirilir, çark sayesinde akışkan hız kazanır ve gövdenin de etkisiyle basma yüksekliğine dönüşür. Basma yüksekliğine dönüşümün sağlıklı gerçekleşebilmesi için çarkın daima suyun içinde yer alması gerekir.
Santrifüj pompalar 4 ana parçadan oluşur. Bu parçalardan çark akışkana kinetik enerjinin iletilmesinde rol alır. Salmastra akışkanın motor tarafına geçişini engelleyerek sızdırmazlığı sağlar. Pompa gövdesi akışkanı tutar ve kinetik enerjiyi basma yüksekliğine dönüştür ve son olarak mil motorun verdiği gücü çarka iletmekle görevlidir.
Santrifüj Pompa Seçimi
Pompa seçiminde gerekli belirli değişkenler vardır. Bu değişkenler Debi (Q) ve basma yüksekliği (H) değerleridir.
Debi (Q): Birim zamanda pompadan geçen sıvının hacmidir. (m³/h) ve (lt/sn) birimleri kullanılır.
Pompa Basma Yüksekliği (H): Pompanın akışkana verdiği faydalı kinetik enerjidir. Pompanın giriş ağzı ile çıkış ağzı arasından ölçülür. Yaygın olarak (m) birimi kullanılır. Sistemin basma yüksekliği H aşağıdaki gibi elde edilir.
H=Hs+Hb+Ha
Hs: Basılacak sıvını serbest sıvı yüzeyi ile basıldığı yer arasındaki statik yükseklik farkıdır.
Basınç Kayıplarının Toplamı (Hb): Basma ve emme hattında bulunan borularda oluşan sürtünme kayıpları, tüm vana, armatür ve fittingslerin sürtünme kayıplarını yani toplam basınç farkını oluşturur.
Akma Basıncı (Ha): Basma hattının sonunda sıvının akış basıncıdır.
Her pompanın kendine ait Q-H grafiği üzerinde sistem eğrileri bulunur. (Şekil-1) Pompanın optimum çalışma noktasını bulmak için pompanın karakteristik eğrisi olan Q-H grafiğinin kesişme noktasına bakılmalıdır. Pompa devir sayısı, çark çapı veya sistemin karakteristiğinin değiştirilmesi ile kesişme noktası değişebilir.
Pompa karakteristik eğrisinin değişimi için pompanın çapı, debisi ve basma yüksekliği arasında matematiksel bağlantıyla gerçekleşir.
Bu matematiksel bağlantı şu şekildedir;
[D2/D1]2 = Q 2/Q1 = H 2/H1
D: Pompanın çark çapıdır.
n2/n 1 = Q2/Q1 [n2/n1]2 = H2/ H1 [n2/n1]3 = P2/P1
n: Pompanın devir hızı.
P: Elektrik şebekesinden çekilen güç.